Antas ng Pagkilala at Kasanayan sa Pagsulat ng Baybayin ng mga Mag-Aaral sa Edukasyong Pangguro
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20382895Keywords:
Baybayin, Kaalaman sa Pagkilala, Kasanayan sa Pagsulat, Programang Edukasyong Pangguro.Abstract
Ang pag-aaral na ito ay isinagawa gamit ang disenyong Descriptive-Correlational Research upang matukoy ang antas ng kaalaman sa pagkilala at kasanayan sa pagsulat ng Baybayin, at ang kaugnayan nito sa demograpikong katayuan ng 132 na mag-aaral sa ikalawang taon ng Programang Edukasyong Pangguro sa Christ the King College of Calbayog City, Inc. sa pamamagitan ng complete enumeration. Batay sa resulta, karamihan sa mga kalahok ay kababaihan, nasa edad 20–21, may mga magulang na nakatapos ng kolehiyo, at nagmumula sa pamilyang may mababang buwanang kita. Natuklasan na napakataas ng antas ng kasanayan ng mga mag-aaral sa pagsulat ng Baybayin, habang katamtaman hanggang mataas naman ang kanilang antas sa pagkilala ng mga simbolo, na nagpapakita na mas nangingibabaw ang kanilang praktikal at motorikong kasanayan sa pagsulat kumpara sa teoretikal na pagkilala. Ipinapakita ng istatistikal na pagsusuri na ang edad at antas ng edukasyon ng mga magulang ay mga makabuluhang salik sa pagkilala ng Baybayin. Sa kabilang banda, ang kasanayan sa pagsulat ay makabuluhang naapektuhan ng kasarian, edukasyon ng magulang, at buwanang kita, kung saan ang sapat na pinansyal na katayuan ay nagbibigay-daan sa probisyon ng mga kagamitang pampagsasanay. Patunay ito na ang katutubong sistema ng pagsulat ay may malaking potensyal na muling mapangalagaan sa akademikong integrasyon. Upang higit na mahikayat ang mga pre-service teachers na magkaroon ng matatag na kamalayan sa pambansang identidad, inirerekumenda ang patuloy na paglinang sa pormal na estruktura ng Baybayin sa pamamagitan ng lokalisasyon ng kurikulum at pagbuo ng mga makabagong kagamitang pampagtuturo tungo sa pagpataas ng literasyong pangkultura.
References
Mekaniks ng pagsulat: Mula tradisyonal na ortograpiya hanggang sa modernong aplikasyon. Mutya Publishing House.
Arocha, R. (2016). Wikang Filipino bilang pambansang wika at mabisang kasangkapan sa pakikipagtalastasan. Departamento ng Edukasyon.
Batoon, L., & Cuadra, N. (2018). Philippine paleographs and the preservation of Hanunoo and Tagbanua scripts. National Museum of the Philippines.
Castro, A. M. (2022). Kasarian at motorikong kasanayan sa pagsulat ng mga katutubong karakter sa mataas na edukasyon. Daluyan: Journal ng Wikang Filipino, 28(1), 89–104.
Dagala, J. (2018). Paggamit ng Baybayin bilang pambansang sistema ng panulat sa ilalim ng House Bill 1022. DWIZ News Academic Forum.
De Castro, P. (2019). Baybayin: Ortograpiya at mga pinalawak na tuntunin sa pagsulat sa wikang Tagalog (E. R. Ebreo, Trans.). Komisyon sa Wikang Filipino.
Deleno, R. (2018). Baybayin, posibleng ideklarang pambansang paraan ng pagsulat ng Pilipinas. Balita at Kultura Publishing.
Dizon, J. M. (2019). Pambansang sistema ng pagsulat: Ang pagsipat sa Baybayin sa modernong kurikulum. Katipunan: Journal ng mga Pag-aaral sa Filipino, 4(1), 12–25.
Espina, L., Borja, F., & Subayan, M. (2017). Komunikasyon at kultura sa akademikong Filipino. Mindshapers Co., Inc.
Ghil, S., & Zuckerman, G. (2016). Cultural revitalization and the framework of contact linguistics. Journal of Language Contact, 9(2), 243–261.
Grosswiller, P. (2019). Dispelling the alphabet effect: Ideographic writing and modern cognitive development. Canadian Journal of Communication, 44(2), 145–162.
Hedge, T. (2020). Writing: Teaching and proficiency in the modern classroom (2nd ed.). Oxford University Press.
Ho, B. (2018). Effectiveness of using the process approach to teach writing in contemporary classrooms. Chinese Language Journal, 96(3), 55–68.
Holt, G. (2018). Strategies of language revitalization in alignment with native pedagogical forms: Examples from Ahtna Alaska. Native American Language Studies, 14(2), 102–119.
Lopez, F. (1895). Libro a naisuratan amin ti bagas ti Doctrina Christiana... 1621. Imprenta de la Universidad de Santo Tomas.
Lucero, M. (2019). Kasanayan sa pagbasa, pagkilala, at pagsulat ng katutubong script ng mga pre-service teachers [Unpublished doctoral dissertation]. Leyte Normal University.
Miller, C. (2014). A survey of indigenous scripts of Indonesia and the Philippines. Tokyo University of Foreign Studies.
Morrow, P. (2020). Baybayin: The ancient script of the Philippines in the 21st century. Kahimyang Project.
Ocampo, A. R. (2021). Looking back: Pre-colonial Philippines and the evolution of Baybayin script. Anvil Publishing.
Pakudos Project. (2017). Kasaysayang Hanunoo at ang pangangalaga ng katutubong sulat [Documentary]. Mangyan Heritage Center.
Palmer, K. (2019). Writing: A necessary understanding in advanced society. Journal of Academic Writing, 11(12), 45–58.
Pangilinan, M. R. (2016). Assessing the cognitive dimensions of indigenous scripts. Philippine Linguistic Review, 38(2), 71–89.
Rosales, L. (2024). Sosyo-ekonomikong katayuan ng pamilya at ang epekto nito sa literasyong pang-kultura ng mga mag-aaral. Edukasyon at Lipunan, 12(2), 110–127.
Salazar, Z. A. (2018). Ang Baybayin sa kasaysayan ng aktwal na aplikasyon ng kulturang Pilipino. Bagong Kasaysayan: Mga Pag-aaral sa Kasaysayan ng Pilipinas, 25(1), 5–44.
Santos, H. (2022). The Tagalog script and its pre-colonial historical context in modern education. Heritage Publishers.
Wolf, E. (2016). The Project Gutenberg eBook of Doctrina Christiana, by Anonymous. Project Gutenberg.
Xinghua, D. (2021). Cognitive power of characters and their influence on ancient and modern writing systems. The McLuhan Studies, 21(3), 89–104.
Zuckerman, G. (2020). Revivalistics: From the genesis of Israeli to language reclamation in Australia and beyond. Oxford University Press.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
